Prawo a przemoc domowa

W rodzinie popełniane są też inne czyny ścigane przez polskie prawo np.:

  • Gwałt (art.197 k.k.), Uwaga: Przestępstwo to popełnia każdy, kto przemocą zmusza inną osobę do stosunku płciowego. Także, gdy robi to mąż gwałcąc własną żonę.
  • Zmuszanie do określonych zachowań (art.191 k.k.)
  • Uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego (art. 209 k.k.)
  • Kradzież na rzecz osoby najbliższej tj. wtedy, gdy zabiera twoje lub wasze wspólne rzeczy (art. 278 i 279 k.k.)
  • Naruszanie nietykalności cielesnej (art. 217 k.k.)
  • Porzucenie małoletniego lub osoby nieporadnej (art. 210 k.k.)
  • Uprowadzenie lub zatrzymanie małoletniego wbrew woli osoby powołanej do opieki (art. 211 k.k.)
  • Dopuszczenie się czynu lubieżnego względem osoby poniżej 15 lat ( art. 200 k.k.), według zapisu kodeksu karnego karana jest osoba, która doprowadza małoletniego do obcowania płciowego lub do wykonania takiej czynności, a także osoba, która utrwala treści pornograficzne z udziałem takiej osoby
  • Groźby popełnienia przestępstwa na szkodę najbliższych (art. 190 k.k.), jeżeli groźba wzbudza zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona
  • Nakłanianie i zmuszanie do czynów nierządnych przy wykorzystaniu stosunku zależności (art.199 k.k.)
  • Rozpijanie małoletniego przez dostarczanie mu napojów alkoholowych, ułatwianie ich spożywania, lub nakłanianie do spożywania takich napojów (art. 208 k.k.)

Obronie interesów osób krzywdzonych w rodzinie mają służyć również zapisy prawa cywilnego, zawarte przede wszystkim w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym, mówiące o:

  • Warunkach zniesienia przez sąd wspólności majątkowej, zarówno ustawowej jak i umownej (art. 52)
  • Możliwości sądowego ustalenia ojcostwa (art. 84)
  • Obowiązku przyczynienia się ojca dziecka nie będącego mężem matki do pokrycia wydatków związanych z ciążą i porodem, oraz kosztów trzymiesięcznego utrzymania matki w okresie połogu (art. 141)
  • Obowiązku rodziców do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka (art.133)
  • Warunkach orzekania rozwodu (art. 56)
  • Orzekaniu o winie rozkładu małżeństwa (art.57)
  • Rozstrzyganiu o władzy rodzicielskiej, obowiązku ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka w przypadku rozwodu (art.58§1)
  • Sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania w przypadku rozwodu (art.58§2)
  • Warunkach żądania od rozwiedzionego małżonka środków na utrzymanie (art.60)
  • Warunkach eksmisji (art.36,37,38)


Zgodnie z art. 23 ust.3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi pomoc niesiona dzieciom przez osoby lub instytucje może być udzielona wbrew woli rodziców lub opiekunów, będących w stanie nietrzeźwym.

Przemoc w rodzinie należy do zjawisk patologicznych, które często nie wytrzymują trudów procedury zmierzającej do oficjalnego zakwalifikowania i uznania czynu za przestępstwo, ze wszystkimi prawnymi konsekwencjami.

Do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego zobowiązana jest policja. Policjanci mają prawo interweniowania i zatrzymywania osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także mienia.

Osoby wzywające policję mają prawo do:

  • Uzyskania od policjantów zapewnienia doraźnego bezpieczeństwa,
  • Uzyskanie informacji, kto przyjechał na wezwanie- nr identyfikacyjny policjantów, nazwa i siedziba jednostki,
  • Wykorzystania dokumentacji interwencji policyjnej jako dowodów w sprawie karnej przeciw sprawcy przemocy,
  • Zgłoszenia interweniujących policjantów na świadków w sprawie sądowej



Obowiązek przeciwdziałania przemocy w rodzinie, szczególnie w rodzinie z problemem alkoholowym, spoczywa także na samorządach lokalnych. Zgodnie ze znowelizowaną ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, art.4 ust.1pakt 2 do zadań własnych gminy należy m.in. udzielanie rodziną, w których występują problemy alkoholowe, pomocy psychologicznej i prawnej, a w szczególności ochroną przed przemocą w rodzinie. W przypadku występowania problemu alkoholowego w rodzinie można udać się po pomoc i poradę do Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, gdzie pracują odpowiednio przeszkoleni pełnomocnicy lub do gminnego lub miejskiego ośrodka pomocy społecznej.